Web Tc giả Trần Xun An

 

NGUYỄN CHIẾN

 

Chn dung NGUYỄN CHIẾN (nhiếp ảnh: Nguyễn Ngọc Hạnh)

 

NGUYỄN CHIẾN

CƯỠI BNG MNH QUA GIẤC MƠ HOANG

(Đọc tập thơ Trch ti của Đỗ Thượng Thế)

WebTgTXA. rất tiếc l chưa được đọc tập thơ Trch ti của Đỗ Thượng Thế, chỉ long thong thấy vi dng, dăm đoạn qua bi giới thiệu bay bướm chất thơ của Nguyễn Chiến. Đỗ Thượng Thế trch đoạn chnh anh, Nguyễn Chiến lại trch đoạn những phần tự trch của Đỗ Thượng Thế. Xem thế, chẳng khc no ngồi trong nh, nhn bng một người lm thơ chạy đuổi theo bng mnh, lướt qua trước khung cửa sổ với qu nhiều mắt co những mắt co ấy chia cắt người v bng ra nhiều mảnh vung. Cũng vui mắt. C thong ngỡ l ch b hồn nhin cưỡi ngựa tu cau bn sng Thu Bồn. C thong tưởng l tin ng ru tc lm vườn cầm chổi qut l ma thu Vĩnh Điện. C thong đon chừng l c b qung khăn đỏ B Rn (B Rắn?) cỡi chiếc chổi biết bay trong truyện cổ tch bn Ty xa lắc, đp trn my Hội An phố cổ. Cũng th vị.

Nhưng dẫu sao, WebTgTXA. ni như vậy l qu phiu phỏng, bng lơn, khng đặt trn cơ sở văn bản tc phẩm của Đỗ Thượng Thế v khng c tập thơ "Trch ti" trn tay, cũng chưa được hn hạnh gặp gỡ tc giả thơ Đỗ Thượng Thế bao giờ. Do đ, bi viết dưới chỉ thể hiện cch cảm nhận của ring nh gio -- tc giả Nguyễn Chiến v của chỉ ring ng, về thơ Đỗ Thượng Thế v cũng chỉ ring về thơ Đỗ Thượng Thế.

WebTgTXA. mong được đăng tải nhiều bi viết khc nữa của nh gio -- tc giả Nguyễn Chiến.

Trn trọng & qu mến.

WebTgTXA

 

C lần Đỗ Thượng Thế ni với ti: Rất sợ bị vần nhịp lừa mị lm hỏng thơ. Người thơ nầy rất c thức viết mới, viết như thế no đ để bộc bạch, gii by cho đến kiệt cng, chứ khng chịu hạ mnh để cho vần điệu phỉnh phờ, rng buộc m sinh hạ những cu thơ xập xng, ẻo lả, điệu đng. Hy xem trong Trch ti, Đỗ Thượng Thế đ cố gắng viết mới theo hướng no?

Ti biết Đỗ Thượng Thế cn c những bi thơ rất trữ tnh, rất dễ đọc. Xin gh lại một cht với những vần thơ ấy:

Chm su trong giấc cỏ xanh

nh biếc chong ngy rờ rỡ

Sực mi ging xưa ht thở

Ấm hơi đnh thức nỗi thầm

 

Gt gầy ướm dấu chn non

Gặp tiếng chim thơm vườn ổi

Sng nắng v tư bơi lội

Ao mưa nơm p ụp a

(Trong giấc cỏ xanh)

Chưa từng tt cạn đm su

Chưa ngồi nhặt bng chưa khu v hồn

Chưa em chưa cả ta thi

Cả mưa xưa pha cuối trời cn tun

(Như chưa)

Người đọc thơ anh rất thch những bi thơ như thế. Nhưng anh lại để mặc cho chng nằm xẹp đu đ trong gc lng anh. Anh muốn, ở tập thơ đầu tay nầy, giới thiệu một Đỗ Thượng Thế go kh khản vắng cỡi bng mnh qua giấc mơ hoang, nhập thn vo con vụ trụi trần cuồng quay, vo bng c gi gầy nhom, vo con nt trần truồng bến trưa h ht, c khi t dại thm đương k ngực hương dậy mẫy hoặc ngồi ht h ci mi hạnh phc trong: T lt b thơ / Lung linh nt nhạc / Tong tong mặt trời Anh muốn ra mắt một Đỗ Thượng Thế với những cu thơ bụi bặm, tung hứng, xập xe, quẫy đạp cho tm bầm hồn va

Cch tn l yu cầu của văn chương mọi thời đại, l trch nhiệm của người cầm bt chn chnh. Xt trn tiu ch nầy, Đỗ Thượng Thế đ dũng cảm gồng mnh "quăng thn vo gi bụi" (chữ của Tố Hữu) giằng co với chữ m viết những bi thơ khng cấu tứ, dồn nn ngn ngữ, khng vần khng điệu, mở lối cho mnh. Ti nghĩ: muốn viết mới trước hết phải đổi mới cảm hứng. Một khi quan niệm thẩm mĩ thay đổi, điệu hồn thay đổi tất sẽ dẫn tới đổi mới nghệ thuật biểu hiện, cch bộc lộ cảm xc Khng mới trong mĩ cảm th ci gọi l cch tn, thể nghiệm chỉ l tr ma may con chữ. Xem ci biểu đạt quan trọng hơn ci được biểu đạt th kh m khng rơi vo duy mĩ. Ci ti trong Trch ti khng "đơn ng" m nhiều mu, lắm sắc. Lc l thm căn cố đế thằng ti qu bần, lc "sang trọng" lm đứa con hiểu đến tận cng đường cy đời cha, đến cuối cng vụ ma đời mẹ, khi cao đạo giương cnh ph sinh / thanh lọc phong trần, khi cũng "phm trần" sững sờ trước đương k ngực hương dậy mẫy.  Lc gi như bng c gi, lc trẻ như con nt trần truồng, khi như con vụ cuồng quay, khi  lắng đy tm Cứ thế, Đỗ Thượng Thế tha hồ khm ph chnh mnh v "trch" ra cho đời một ci ti kht khc. Bản ng được mở ra nhiều hướng, tưởng bị ht dần về pha những ng khuất của v thức; người thơ mon men đi vo miền siu cảm m tm bng mnh qua giấc mơ hoang. V vậy, hin thực trong thơ anh tồn tại ở những nt mờ nha. Bng mẹ, bng cha, bng c gầy, bng vạc giạt du thức trắng, con ch v tay săn trộm ch chỉ thang qua. Nhiều m ảnh, ẩn ức kh gọi tn. Gi trong thơ anh l gi khng ma, mưa l mưa Trịnh (Cng Sơn), my huyền thọai, trăng ho trong tranh, bươm bướm chuồn chuồn la đ cổ tch, lũ chỉ l biến tấu . Nhiều cu thơ của anh khng phải để hiểu. Đọc thấy hay, thấy choi chi nỗi niềm nhưng thấu nghĩa thật kh. Như thế nầy chắc chnh anh cũng mơ hồ:

- Giạt rều rềnh lao đao

Mấy mươi năm hồn hanh bụi mốc

Nhịp lửa xới hăng hăng củi rục

Giọt tranh loang đẫm ngực

m ẩm bn vũng tru

Thn dế nhiều khi lụt lội

o cơm vắt vẻo ngọn khuya

Kht cứ h rầm ngập nỗi

Lại cơn ng tc du về

(Biến tấu lũ)

- Nỗi đắm cạn bi bờ ngy x sng lận

Bọt nước vỡ thau những chn trời rựng tm

Những cnh say m biếc

Những dt hồng nắng mưa

Những thin lưới dằng dai kiu bạc

Những mẩy trăng những ngần sao

             Những đẫm ngợp

(Khng đề)

Ti nhớ ai đ hỏi một nh thơ: - ng định ni g trong thơ? Nh thơ trả lời: - Nếu ni g th ni chứ lm thơ để lm g? Người lm thơ nhiều khi viết để giải tỏa một ẩn ức, "viết v nghe theo một tiếng gọi mơ hồ, b mật nhưng dai dẳng của ngn ngữ" (Henry Miller). Đỗ Thượng Thế tập tnh đi theo tiếng gọi ấy chăng?

thức thể hiện ci ti kht khc, nn anh thin về biểu hiện những chiều kch của tm hồn hơn l ti hiện thực tại. Anh đ cố gắng mở rộng bin độ cảm xc v diễn đạt bằng những m thị, ẩn dụ V thế, trong nhiều cu thơ hnh ảnh đan chồng, cảm xc nu quấn, ‎ tưởng x lệch:

- Thằng nhi con giương cao chm nắng mẹ cho, chn ngập điệu mưa non, m ru rao trật tự cầu vồng

(Sắc mu ring)

-  Những ngọn gi th đương ma ln tắt nghỉ

Một đời hương biết ngt vo đu khi bướm tin lũ lượt về trời

Ru m giấc mơ cứ đi đm that kiếp

M đm đm như ci bo thai ka người đn b đang cơn vỡ ối

(Hồi m)

-  Về pha no!?

Pha no?

Trước mặt trời tứ tn

Tri tim ta vỡ a như bầy kiến

Tha chiếc bng cỏ xanh

Rn rần tho chạy

(M lộ cỏ)

Nhiều người viết mới hết sức cực đoan, muốn tung h truyền thống. Họ khng ưa cả những cch ni cho đẹp lời (mĩ từ php). Họ cho rằng đ l thứ xảo ngn của hạng thi sĩ điu toa, giả dối. Từ đ cứ viết cu thơ đuồn đuột, đến kh chịu. Đỗ Thượng Thế chừng mực. Anh vẫn c thơ lục bt nhưng lm mới đi một t. Đ l cch vắt dng v hi thanh ph cch:

Chắt cạn cng

Lắng đy tm

Ư đầu ngọn bt

Ci thần phiu diu

Nt cơn kht cnh chim trời

Nt lại hồi nt một thời đương xun

(Nt)

Thơ v nhạc l hai chị em sinh đi (Phan Hynh Điểu). Thơ c thể di, c thể ngắn, c vần hoặc khng vần, hi thanh hoặc khng nhưng khng thể khng c nhịp điệu. Điệu hồn mới th thơ tự nhin c cấu trc m nhạc mới. Đỗ Thương Thế "sợ" vần nhưng thơ anh vẫn c tiết tấu, biến tấu:

Em dịu dng

Đi qua

Bn!

Lửa!

Từ đi mắt biếc

Tận tim anh

Chy!

Bng!

(Cấm lửa)

Thơ đi hỏi kiệm lời. Ti đặc biệt ưu i lối thơ c cảm xc nn chặt trong những cu thơ tỉnh lược đến mức tối đa. Thơ hay c khi l những mảnh ghp rời nhưng c chất keo cảm xc kết dnh bn trong. Trch ti khng nhiều những vần thơ như thế. Đỗ Thượng Thế kh chắc tay, phả được sắc hồn đẫm ngợp vo thơ; song vẫn cn những cu ngắn nhưng thừa chữ:

Mọi kho xăng đều cấm lửa

Để đề phng tai nạn xảy ra

(Cấm lửa)

Vẫn cn những cu c nhưng chưa đọng, b hơn lời:

Th một g kht tnh

Ngữa mặt

Trng my

Lắm ảo tưởng

Nhưng khng định

(Bng mưa bay)

Lắm khi người viết khng bước khỏi bng mnh:

Mỗi thang thu tri bến cũ đều rằm

(Một dng sng)

Thiếu nữ lạnh ngực rằm

(K sự đm)

Một đm

Em dậy rằm

(Giấc xa xăm)

Trong cuộc dấn thn đi tm ci mới, Đỗ Thượng Thế đ dm "bước qua lời nguyền":

Ta hẫng rơi bng cu thề trắng đất

Bước ngy ln

(M lộ cỏ)

C thể xem Trch ti l thể nghiệm ban đầu thnh cng của Đỗ Thượng Thế. Anh đ lm mới được mnh bằng những bi thơ với một ci ti kht khc;  người đọc c thể ng hồn ln tin cậy. Vội mừng cho anh

Cuối năm 2008

NGUYỄN CHIẾN

(gio vin Trường PTTH. Nguyễn Duy Hiệu, Vĩnh Điện, Quảng Nam)

____________________

Xem thm: Cc bi khc của Nguyễn Chiến:

http://tranxuanan.writer.2.googlepages.com/nguyenchien_tho.htm

http://tranxuanan.writer.3.googlepages.com/nguyenchien_tu-hoi-tu-dap.htm

________________________________________________________________________________________________

 

    

KIẾN NGƯỜI ĐỌC & GIỚI CẦM BT:

http://txawriter.wordpress.com (link mới)

THNG TIN - GIAO LƯU - ĐON KẾT:

http://tranxuanan.writer.googlepages.com/linkdoanket

 

Đặc biệt:

KIẾN NGƯỜI ĐỌC & "NH CẦM BT & CI NH Ở":

http://txawriter.wordpress.com/2007/08/29/tra-loi-nguoi-doc-1-nha/

 

_______

 

Trở về

TRANG BI MỚI - SCH MỚI - TIN TỨC MỚI

 

THNG BO CẬP NHẬT Ở CC TRANG KHNG PHẢI TRANG BI MỚI - SCH MỚI - TIN TỨC MỚI:

http://tranxuanan.writer.googlepages.com/thongbao-update_mucluctrang

 

 

trang "Cc trang mục trn WebTgTXA.":

http://tranxuanan.writer.googlepages.com/webtacgiatranxuanan

 

trang chủ "Web tc giả Trần Xun An":

http://tranxuanan.writer.googlepages.com

đặc biệt, trang ton bộ tc phẩm Trần Xun An:

http://tranxuanan.writer.googlepages.com/danhmtphamtxa_googlepcreator.htm

 

hidden hit counter

 

Google page creator  /  host

DOTSTER, MSN. & YAHOO ...  /  HOST, SEARCH & CACHE 

  

 

    ln đầu trang (top page)   

15-12 HB8 (2008) = 19-11 Mậu t HB8